توضیح: در ناحیه گردن، مری در سمت چپ نای قرار می‌گیرد. با ورود به مدخل قفسه سینه، مری به سمت دورسال (پشتی) نای جابجا می‌شود. این تغییر موقعیت به دلیل انحراف نای به سمت راست در ورودی سینه است و در جراحی‌های گردنی و مری اهمیت بالینی دارد (منبع: Evans & de Lahunta, Miller's Anatomy of the Dog, 4th ed.).

توضیح: کولون بزرگ اسب ساختار U شکل منحصربه‌فردی دارد که از RVC (کولون شکمی راست) در سمت راست شروع شده و پس از عبور از خم‌های جناغی، لگنی و دیافراگمی، به RDC (کولون پشتی راست) در سمت راست ختم می‌شود. این پیکربندی به دلیل حجم عظیم روده بزرگ (حدود ۳۰٪ حجم دستگاه گوارش) برای تخمیر مواد گیاهی است (منبع: Budras et al., Anatomy of the Horse, 6th ed.).

توضیح: ناحیه Umbilical در مرکز دیواره شکمی و اطراف ناف قرار دارد. این ناحیه بین ناحیه Epigastric (جمجمه‌ای) و Hypogastric (دمی) واقع شده است. در تقسیم‌بندی نُه‌گانه شکم (منبع: Fossum, Small Animal Surgery, 5th ed.)، ناحیه Umbilical برای معاینه و جراحی‌های میانی شکم مرجع است.

توضیح: عصب Saphenous بزرگترین شاخه پوستی عصب فمورال است که حس سطح داخلی و میانی ران، ساق و مچ پا را تأمین می‌کند. این عصب از ریشه‌های L4-L6 منشأ می‌گیرد و در بلوک‌های عصبی اندام خلفی کاربرد بالینی دارد (منبع: De Lahunta, Veterinary Neuroanatomy and Clinical Neurology, 5th ed.).

توضیح: Internal urethral orifice (مجرای داخلی پیشاب) حد واسط واژن و وستیبول است. در سگ و گربه، این محل به عنوان نشانگر آناتومیک در کاتتریزاسیون و جراحی‌های دستگاه ادراری-تناسلی کاربرد دارد. فورنیکس (Fornix) فضای اطراف سرویکس را می‌پوشاند (منبع: Evans & de Lahunta, Miller's Anatomy of the Dog, 4th ed.).

توضیح: چادرینه کوچک (Lesser omentum) شامل دو لیگامان هپاتوگاستریک (از کبد به خم کوچک معده) و هپاتودئودنال (از کبد به دئودنوم) است. چادرینه بزرگ به خم بزرگ معده و طحال متصل می‌شود و به صورت دولایه روی روده‌ها کشیده شده است (منبع: Dyce, Sack & Wensing, Textbook of Veterinary Anatomy, 5th ed.).

توضیح: سینوس کرونری در دهلیز راست (Right atrium) باز می‌شود. این سینوس خون وریدی میوکارد را تخلیه می‌کند. دهانه آن در دیواره خلفی-تحتانی دهلیز راست و کمی بالاتر از دهانه ورید اجوف تحتانی قرار دارد و دریچه تبزیوس (Thebesian valve) آن را می‌پوشاند (منبع: Evans & de Lahunta, Miller's Anatomy of the Dog, 4th ed.).

توضیح: عضله Psoas minor از مهره‌های T12 و L1-L5 منشأ گرفته و از طریق یک تاندون قوی به Psoas tubercle روی استخوان ایلیوم متصل می‌شود. این عضله در فلکشن لگن و تثبیت ستون فقرات کمری نقش دارد (منبع: Evans & de Lahunta, Miller's Anatomy of the Dog, 4th ed.).

توضیح: Extention (باز شدن) افزایش زاویه بین استخوان‌های یک مفصل و صاف شدن مفصل است. در مقابل، Flection (خم شدن) کاهش زاویه مفصل است. Abduction دور کردن اندام از خط میانی و Adduction نزدیک کردن به خط میانی است (منبع: Evans & de Lahunta, Miller's Anatomy of the Dog, 4th ed.).

توضیح: کلیواژ (Cleavage) مرحله‌ای است که در آن زیگوت تقسیم می‌شود بدون افزایش حجم کلی. سلول‌ها (بالستومرها) کوچک‌تر می‌شوند اما توده سلولی ثابت می‌ماند. سپس مرحله مورولا، بلاستولا و در نهایت گاسترولاسیون (تشکیل سه لایه زایا) رخ می‌دهد (منبع: McGeady et al., Veterinary Embryology, 2nd ed.).

توضیح: در ماه‌های ابتدایی، مایع آمنیوتیک محیط مایع برای حرکت و رشد آزادانه جنین فراهم می‌کند، از جنین در برابر ضربه محافظت می‌کند و از چسبندگی جلوگیری می‌نماید. در ماه‌های آخر، جنین مایع را می‌بلعد و به سیستم گوارشی وارد می‌شود (منبع: McGeady et al., Veterinary Embryology, 2nd ed.).

توضیح: مویرگ‌های Fenestrated دارای منافذ (fenestrations) با قطر 60-80 نانومتر هستند و در کلیه (گلومرول)، روده کوچک، پانکراس، و غدد درون‌ریز یافت می‌شوند. این منافذ تبادل سریع مواد و آب را ممکن می‌سازند. مویرگ‌های پیوسته در مغز (سد خونی-مغزی) و بافت عضلانی دیده می‌شوند (منبع: Ross & Pawlina, Histology: A Text and Atlas, 8th ed.).

توضیح: Red pulp طحال حاوی سینوس‌های سیاهرگی و طناب‌های بیلی‌روت (Cords of Billroth) است. طناب‌های بیلی‌روت بین سینوس‌ها قرار دارند و حاوی ماکروفاژها، سلول‌های خونی و پلاکت‌ها هستند. اجسام هاسال در تیموس و فولیکول‌های لنفاوی در White pulp قرار دارند (منبع: Ross & Pawlina, Histology, 8th ed.).

توضیح: ملانوسیت‌ها از سلول‌های تاج عصبی منشأ گرفته و در لایه پایه (Stratum basale) اپیدرم قرار دارند. این سلول‌ها ملانین تولید کرده و آن را به کراتینوسیت‌های مجاور منتقل می‌کنند. ملانین از DNA در برابر اشعه UV محافظت می‌کند (منبع: Ross & Pawlina, Histology, 8th ed.).

توضیح: غدد سروزی-موکوسی نای در Tunica sub mucosa (زیر مخاط) قرار دارند. این غدد از طریق مجاری کوتاه ترشحات خود را به سطح مخاط می‌ریزند و در مرطوب کردن و پاکسازی هوا نقش دارند. مخاط نای از داخل به خارج شامل: اپیتلیوم تنفسی، لامینا پروپریا، ساب‌موکوزا، و ادونتیس است (منبع: Ross & Pawlina, Histology, 8th ed.).

توضیح: الیاف شاری (Sharpey's fiber) قسمت مینرالیزه‌شده لیگامان پریودنتال هستند که سمان را به استخوان آلوئول متصل کرده و دندان را در جای خود ثابت نگه می‌دارند. این الیاف به نام ویلیام شاری، آناتومیست اسکاتلندی نامگذاری شده‌اند (منبع: Wiggs & Lobprise, Veterinary Dentistry: Principles and Practice, 2nd ed.).

توضیح: Chief cells (سلول‌های اصلی) معده پپسینوژن ترشح می‌کنند که پیش‌ساز غیرفعال آنزیم پپسین است. در محیط اسیدی معده (pH 2)، پپسینوژن به پپسین فعال تبدیل شده و پروتئین‌ها را هضم می‌کند. Parietal cells اسید HCl، و G cells گاسترین ترشح می‌کنند (منبع: Guyton & Hall, Textbook of Medical Physiology, 14th ed.).

توضیح: همانکوس کونتورتوس (Haemonchus contortus) معروف‌ترین انگل خون‌خوار نشخوارکنندگان است که به عنوان «کرم معده» شناخته می‌شود. این انگل با مکیدن خون (حدود 0.05 میلی‌لیتر در روز) کم‌خونی شدید و هیپوپروتئینمی ایجاد می‌کند. تشخیص با شمارش تخم در مدفوع (EPG) و درمان با بنزیمیدازول‌ها یا ماکرولیدها (منبع: Bowman, Georgis' Parasitology for Veterinarians, 11th ed.).

توضیح: پاراآسکاریس اکوروم (Parascaris equorum) در اسب از راه شیر مادر (انتقال لاکتوژنیک) به کره منتقل می‌شود. لاروهای فعال از ریه مادر به غدد پستانی مهاجرت کرده و از طریق آغوز به کره منتقل می‌شوند. توکسوکارا از راه جفت و خاک منتقل می‌شود (منبع: Bowman, Georgis' Parasitology for Veterinarians, 11th ed.).

توضیح: ستاریا (Setaria) نماتودهایی هستند که در حفره صفاقی و کیسه بیضه اسب و گاو زندگی می‌کنند. لاروهای آنها (Microfilariae) توسط پشه منتقل شده و می‌توانند به سیستم عصبی مرکزی مهاجرت کرده و نوماتودیوزیس مغزی-نخاعی ایجاد کنند (منبع: Bowman, Georgis' Parasitology, 11th ed.).

توضیح: سرکر شیستوزوماها از نوع فورکوسرکوس (Furcocercous) است (دارای دم دوشاخه). این انگل در چرخه زندگی خود مرحله ردی (Redia) را که در ترماتودهای دیگر وجود دارد، ندارد. چرخه شامل: تخم → میراسیدیوم → اسپوروسیست → سرکر → شیستوزومولوم بالغ است (منبع: Bowman, Georgis' Parasitology, 11th ed.).

توضیح: فاسیولیدوزیس مزمن و تحت حاد ناشی از Fasciola hepatica (کرم کبد) با کم‌خونی تدریجی هیپوکرومیک ماکروسیتیک و رتیکولوسیتوزیس همراه است. این انگل در مجاری صفراوی ساکن شده و با خون‌خواری و اختلال متابولیسم آهن، کم‌خونی ایجاد می‌کند (منبع: Bowman, Georgis' Parasitology, 11th ed.).

توضیح: در بابزیوز، همولیز از نوع درون عروقی (Intravascular) است. تک‌یاخته Babesia در گلبول‌های قرمز تکثیر شده و باعث پارگی آنها در خون می‌شود. این مکانیسم منجر به هموگلوبینمی، هموگلوبینوری، یرقان و آنمی شدید می‌شود (منبع: Greene, Infectious Diseases of the Dog and Cat, 5th ed.).

توضیح: Trypanosoma evansi عامل سورا (Surra) در اسب، شتر و سگ است و توسط Stomoxys (مگس اصطبل) و Tabanus (خرمگس) منتقل می‌شود. این انگل از طریق مکانیکی (مگس خون‌خوار) منتقل می‌شود. در ایران نیز شیوع دارد (منبع: Bowman, Georgis' Parasitology, 11th ed.).

توضیح: Thelazia نماتود چشمی است که توسط مگس‌های Musca (مگس خانگی) منتقل می‌شود و باعث کونژکتوبیت می‌گردد. این انگل در کیسه ملتحمه و مجاری اشکی زندگی می‌کند و می‌تواند به انسان نیز منتقل شود (منبع: Bowman, Georgis' Parasitology, 11th ed.).

توضیح: پشه Simulium ناقل اصلی Onchocerca در گاو (O. gutturosa) و اسب (O. cervicalis) است. این پشه به عنوان میزبان واسط عمل کرده و لاروهای عفونی را هنگام خونخواری منتقل می‌کند. آنکوسرکوزیس در انسان نیز توسط همین پشه منتقل می‌شود (منبع: Bowman, Georgis' Parasitology, 11th ed.).

توضیح: سرین (Serine) دارای گروه هیدروکسیل (OH) در زنجیره جانبی خود است. این گروه در فسفریلاسیون پروتئین‌ها (کینازها) و در جایگاه فعال آنزیم‌های سرین پروتئاز (تریپسین، کیموتریپسین) نقش کلیدی دارد. گلوتامات گروه کربوکسیل، لیزین گروه آمین، و سیستئین گروه سولفیدریل دارد (منبع: Nelson & Cox, Lehninger Principles of Biochemistry, 8th ed.).

توضیح: لیازها آنزیم‌هایی هستند که پیوندهای C-C، C-O، C-N و C-S را بدون هیدرولیز یا اکسیداسیون می‌شکنند و پیوند دوگانه یا حلقه جدید ایجاد می‌کنند. مثال: آلدولاز، دکربوکسیلاز. اکسیدوردوکتازها انتقال الکترون، هیدرولازها هیدرولیز، و لیگازها تشکیل پیوند با مصرف ATP انجام می‌دهند (منبع: Nelson & Cox, Lehninger, 8th ed.).

توضیح: سیانور (CN⁻) و مونوکسیدکربن (CO) هر دو کمپلکس IV (سیتوکروم c اکسیداز) را مهار می‌کنند. سیانور به آهن فریک (Fe³⁺) سیتوکروم a3 متصل شده و انتقال الکترون به اکسیژن را متوقف می‌کند. CO نیز به آهن هِم متصل می‌شود و مشابه عمل می‌کند. نتیجه: توقف تنفس سلولی و مرگ سلول (منبع: Nelson & Cox, Lehninger, 8th ed.).

توضیح: ویتامین C (اسید آسکوربیک) در چرخه کربس نقش کوفاکتوری ندارد. نیاسین (NAD⁺)، ریبوفلاوین (FAD)، پانتوتنات (CoA) و تیامین (TPP) در چرخه کربس به عنوان کوفاکتور آنزیم‌های دهیدروژناز و دکربوکسیلاز شرکت می‌کنند. ویتامین C در سنتز کلاژن و به عنوان آنتی‌اکسیدان عمل می‌کند (منبع: Nelson & Cox, Lehninger, 8th ed.).

توضیح: پیروات کیناز آنزیم اختصاصی گلیکولیز است، نه گلوکونئوژنز. سه آنزیم پیروات کربوکسیلاز، PEP کربوکسی کیناز و گلوکز ۶-فسفاتاز آنزیم‌های تنظیمی اختصاصی گلوکونئوژنز هستند که در گلیکولیز وجود ندارند (منبع: Nelson & Cox, Lehninger, 8th ed.).

توضیح: آزمایش بارفورد (Barfoed's test) برای تشخیص منوساکاریدها اختصاصی است. در این تست، مس استات در محیط اسیدی ضعیف با منوساکاریدها در ۵ دقیقه رسوب قرمز آجری می‌دهد، اما دی‌ساکاریدهای احیاکننده (مانند لاکتوز و مالتوز) در این زمان واکنش نمی‌دهند. بندیکت برای قندهای احیاکننده عمومی، و سلوانف برای کتو هگزوزها است (منبع: Nelson & Cox, Lehninger, 8th ed.).

توضیح: موارد ۱ و ۳ صحیح است. اسپیراکل (Spiracle) مشخصه ماهیان غضروفی (کوسه‌ها و سفره‌ماهیان) است (مورد ۱). در کوسه‌های پلاژیک، آب به طور مداوم از طریق اسپیراکل وارد شده و از روی آبشش‌ها عبور می‌کند (مورد ۳). مورد ۲ نادرست است، زیرا اسپیراکل قبل از شکاف‌های آبششی قرار دارد، نه بعد از آن (منبع: Moyle & Cech, Fishes: An Introduction to Ichthyology, 6th ed.).

توضیح: کپور سرگنده (Aristichthys nobilis) یک ردیف دندان حلقی دارد. در مقابل، کپور معمولی سه ردیف، کپور علفخوار یک ردیف عمودی، و ماهی شیربت دو ردیف دندان حلقی دارند. تعداد ردیف‌های دندان حلقی معیار مهمی در سیستماتیک ماهیان است (منبع: Nelson, Fishes of the World, 5th ed.).

توضیح: موارد ۳ و ۴ صحیح است. انکوباتور یوشچنکو دارای چهار جعبه داخلی و خارجی است که روی یک شاسی استوار شده (مورد ۳). این انکوباتور در ایران بیشتر برای ماهیان خاویاری استفاده می‌شود (مورد ۴). موارد ۱ و ۲ نادرست هستند، زیرا این انکوباتور استوانه‌ای قیفی شکل نیست (منبع: Bardach et al., Aquaculture: The Farming and Husbandry of Freshwater and Marine Organisms).

توضیح: استرلیاد (Sterlet - Acipenser ruthenus) کوچکترین گونه ماهیان خاویاری است و تمام چرخه زندگی خود را در آب شیرین می‌گذراند. این گونه در رودخانه‌های ولگا، دانوب و اورال زندگی می‌کند و به عنوان گونه‌ای برای آبزی‌پروری در آب شیرین مطرح است (منبع: Bemis & Kynard, Sturgeon Rivers: An Introduction to Acipenseriform Biogeography and Life History, Environmental Biology of Fishes).

توضیح: داروهای لیپوفیل که به بافت چربی نفوذ می‌کنند، حجم توزیع (Vd) بالاتری از وزن بدن دارند (گاهی 2-10 لیتر/کیلوگرم). مثال: دیازپام، تیوپنتال، کلروپرومازین. در مقابل، داروهای آبدوست که فقط در پلاسما توزیع می‌شوند (مانند هپارین) Vd پایینی دارند (منبع: Riviere & Papich, Veterinary Pharmacology and Therapeutics, 10th ed.).

توضیح: تریوتالین (Terbutaline) آگونیست انتخابی β2-آدرنرژیک است که با شل کردن عضلات صاف برونش، برونکودیلاتاسیون ایجاد می‌کند. این دارو در درمان آسم و برونشیت در سگ و گربه استفاده می‌شود. آتروپین آنتی‌کولینرژیک، مونتلوکاست آنتاگونیست لکوترین، و هیدروکورتیزون کورتیکواستروئید است (منبع: Riviere & Papich, Veterinary Pharmacology, 10th ed.).

توضیح: انالاپریل (ACE inhibitor) با مهار آنزیم مبدل آنژیوتانسین، تولید آنژیوتانسین II را کاهش می‌دهد. آنژیوتانسین II یک تنگ‌کننده قوی عروق است، لذا کاهش آن به کاهش مقاومت عروقی محیطی (PVR) و در نتیجه کاهش پس‌بار (Afterload) قلبی منجر می‌شود. این اثر به بهبود عملکرد قلب در نارسایی قلبی کمک می‌کند (منبع: Silverstein & Hopper, Small Animal Critical Care Medicine, 3rd ed.).

توضیح: Robenacoxib یک NSAID انتخابی COX-2 است که برای کنترل درد و التهاب حاد و مزمن پس از جراحی در سگ و گربه تأیید شده است. این دارو عوارض گوارشی کمتری نسبت به NSAIDهای غیرانتخابی (مانند فلونیکسین) دارد و به صورت خوراکی و تزریقی موجود است (منبع: Papich, Saunders Handbook of Veterinary Drugs, 4th ed.).

توضیح: میلمایسین اکسیوم (Milbemycin oxime) داروی مؤثر در پیشگیری و درمان کرم قلب (Dirofilaria immitis) است. این دارو از دسته ماکرولیدها (Milbemycin/Avermectin) است و با فلج کردن انگل، آن را از بین می‌برد. برای درمان بالغ‌کشی، پروتکل شامل ملیارسومین (Immiticide) است، اما میلمایسین برای پیشگیری و لاروکشی (Microfilaricide) استفاده می‌شود (منبع: Papich, Saunders Handbook of Veterinary Drugs, 4th ed.).

توضیح: آموکسی‌سیلین روی مایکوپلاسما مؤثر نیست، زیرا مایکوپلاسما فاقد دیواره سلولی است. آموکسی‌سیلین (از خانواده بتالاکتام‌ها) با مهار سنتز پپتیدوگلیکان دیواره سلولی عمل می‌کند. داروهای مؤثر بر مایکوپلاسما شامل: ماکرولیدها (آزیترومایسین)، تتراسایکلین‌ها (داکسی‌سایکلین)، و فلوروکینولون‌ها (انروفلوکساسین) هستند (منبع: Greene, Infectious Diseases of the Dog and Cat, 5th ed.).

توضیح: اپی‌نفرین یک میدریاتیک (گشادکننده مردمک) است که با تحریک گیرنده‌های آلفا-آدرنرژیک عضله دیلاتاتور پوپیل، مردمک را گشاد می‌کند. در خرگوش (و گربه)، اپی‌نفرین به عنوان میدریاتیک در معاینه چشم استفاده می‌شود. فیزوستیگمین و پیلوکارپین (آگونیست کولینرژیک) مردمک را تنگ می‌کنند (منبع: Papich, Saunders Handbook of Veterinary Drugs, 4th ed.).

توضیح: کانال‌های دریچه‌دار ولتاژی (Voltage-gated channels) از طریق انتشار ساده یون‌ها را عبور می‌دهند. این کانال‌ها در پاسخ به تغییر پتانسیل غشا باز می‌شوند و یون‌ها بر اساس گرادیان الکتروشیمیایی خود (بدون نیاز به ATP) از آنها عبور می‌کنند. این مکانیسم در پتانسیل عمل نورون‌ها و سلول‌های عضلانی کلیدی است (منبع: Guyton & Hall, Textbook of Medical Physiology, 14th ed.).

توضیح: ورود Na از کانال‌های استیل‌کولینی، پتانسیل صفحه انتهایی (EPP) ایجاد می‌کند که فیبر عضلانی را از پتانسیل استراحت (-90 mV) به آستانه (-55 mV) می‌رساند. با رسیدن به آستانه، کانال‌های ولتاژی سدیمی باز شده و دپلاریزاسیون گسترده (پتانسیل عمل) رخ می‌دهد (منبع: Guyton & Hall, Textbook of Medical Physiology, 14th ed.).

توضیح: مرکز پنوموتاکسیک در پل مغزی قرار دارد و عمل دم را محدود می‌کند. این مرکز با ارسال سیگنال‌های مهاری به مرکز دمی، باعث قطع دم و شروع بازدم می‌شود. این مکانیسم ریتم تنفسی را تنظیم کرده و از اتساع بیش از حد ریه‌ها جلوگیری می‌کند (منبع: Guyton & Hall, Textbook of Medical Physiology, 14th ed.).

توضیح: فشار اسمزی-کلوئیدی پلاسما (πGC) حدود 25 mmHg است و مخالف فیلتراسیون عمل می‌کند. این فشار توسط پروتئین‌های پلاسما (آلبومین) ایجاد شده و از فیلتراسیون آب جلوگیری می‌کند. نیروهای موافق فیلتراسیون: فشار هیدرواستاتیک گلومرولی (PG ~60 mmHg)؛ نیروهای مخالف: فشار هیدرواستاتیک کپسول بومن (PB ~18 mmHg) و فشار آنکوتیک پلاسما (πGC ~25 mmHg). NFP = 60 - 18 - 25 = 17 mmHg (منبع: Guyton & Hall, 14th ed.).

توضیح: استروژن در اوج خود (اواخر فولیکولی) اثر تحریکی (بازخورد مثبت) بر ترشح LH دارد. این مکانیسم منجر به surge LH و تخمک‌گذاری می‌شود. در سطوح پایین، استروژن اثر مهاری (بازخورد منفی) دارد. تستوسترون، پروژسترون و اینهیبین اثر مهاری بر LH دارند (منبع: Senger, Pathways to Pregnancy and Parturition, 3rd ed.).

توضیح: گزینه ۴ نادرست است. نیتریک اکساید (NO) یک نوروترانسمیتر مهاری است و در نورون‌های مهاری روده‌ای آزاد می‌شود، نه تحریکی. نورون‌های تحریکی استیل‌کولین و Substance P آزاد می‌کنند، در حالی که نورون‌های مهاری VIP، NO و ATP آزاد می‌کنند (منبع: Guyton & Hall, 14th ed.).

توضیح: گزینه ۲ نادرست است. هورمون‌های تیروئیدی کلسترول پلاسما را کاهش می‌دهند، نه افزایش. این هورمون‌ها با افزایش بیان گیرنده‌های LDL و افزایش دفع صفراوی کلسترول، سطح کلسترول را پایین می‌آورند. افزایش کلسترول در هیپوتیروئیدیسم دیده می‌شود (منبع: Guyton & Hall, 14th ed.).

توضیح: تب کریمه کنگو (CCHF) یک بیماری ویروسی تک‌گیر (inapparent) در حیوانات است. نشخوارکنندگان اهلی و وحشی به عنوان مخزن ویروس عمل می‌کنند اما علائم بالینی نشان نمی‌دهند. انسان با تماس با خون یا بافت آلوده یا گزش کنه Hyalomma مبتلا می‌شود و بیماری شدید و کشنده دارد (منبع: OIE Terrestrial Manual; Greene, Infectious Diseases of the Dog and Cat, 5th ed.).

توضیح: بانیاویریده (Bunyaviridae) دارای ژنوم RNA تک‌رشته‌ای با پلاریته منفی و سه قطعه (L, M, S) است. اعضای مهم: CCHF، هانتاویروس، ریفت ولی. رتروویریده دیپلوئید (دو کپی RNA)، رئوویریده دو رشته‌ای، و بیرناویریده دو قطعه‌ای است (منبع: Fenner's Veterinary Virology, 5th ed.).

توضیح: دیستمپر (Canine Distemper Virus - CDV) از خانواده پارامیکسوویریده و جنس موربیلی‌ویروس است. هاری از رابدوویریده، تب برفکی از پیکورناویریده، و تب نزله‌ای بدخیم گاوان از هرپس‌ویریده است. دیستمپر بیماری کشنده در سگ‌سانان با علائم گوارشی، تنفسی و عصبی است (منبع: Fenner's Veterinary Virology, 5th ed.).

توحید: D-آلانین اسید آمینه‌ای است که در پپتیدوگلیکان دیواره باکتری وجود دارد و در پروتئین‌های یوکاریوتی یافت نمی‌شود. آنزیم D-آلانین- D-آلانین لیگاز در سنتز پپتیدوگلیکان نقش دارد و هدف آنتی‌بیوتیک‌های بتالاکتام است (منبع: Jawetz, Melnick & Adelberg's Medical Microbiology, 28th ed.).

توضیح: پروتئوس (Proteus spp.) دارای آرایش پری‌تریکتوس (Peritrichous) است؛ یعنی تازک‌ها در سراسر سطح باکتری پراکنده‌اند. این باکتری توانایی حرکت swarming روی آگار دارد و یک ویژگی تشخیصی مهم است. سایر آرایش‌ها: منوتریکتوس (یک تازک انتهایی)، لوفوتریکتوس (چند تازک در یک قطب)، آمفی‌تریکتوس (تازک در دو قطب) (منبع: Jawetz, Medical Microbiology, 28th ed.).

توضیح: ماتریکس یا قشر (Cortex) ضخیم‌ترین لایه اسپور باکتری است. ساختار اسپور از خارج به داخل: اگزوسپوریوم، پوشش اسپور، قشر (Cortex - ضخیم‌ترین)، جدار اسپور (Core)، و هسته. قشر حاوی دیپیکولینات کلسیم است که مقاومت اسپور به حرارت و اشعه را افزایش می‌دهد (منبع: Jawetz, Medical Microbiology, 28th ed.).

توضیح: طبق کلید رسمی شما، گزینه ۱ (اشریشیا) صحیح است. اما توجه مهم: اشریشیا کلی معمولاً لاکتوز مثبت است. باکتری‌های سالمونلا لاکتوز منفی، H2S مثبت و اوره منفی هستند و تطابق بیشتری با توصیف سوال دارند. این احتمالاً یک خطای تایپی در سوال یا کلید است. توصیه می‌شود به کلید رسمی اعتماد کنید (منبع: Bergey's Manual of Determinative Bacteriology).

توضیح: طبق کلید رسمی، اریزوپیلوتریکس (Erysipelothrix rhusiopathiae) صحیح است. این باکتری عامل اریزیپلوئید در خوک و اریزیپلوئید انسان است. توجه: سودوموناس آئروژینوزا نیز رنگدانه سبز-آبی (پیوسیانین) تولید می‌کند و در واقع نام "آئروژینوزا" به معنای زنگ سبز مسی است. اگر کلید رسمی را دارید، به آن اعتماد کنید (منبع: Bergey's Manual of Systematic Bacteriology).

توضیح: طبق کلید رسمی، گزینه ۳ (بروسلا آبرتوس) صحیح است. اما توجه: بروسلا آبرتوس قطعاً در گاو بیماری‌زاست و عامل سقط جنین واگیردار (Bang's disease) است. احتمالاً منظور سوال غیربیماری‌زا بودن در گاو بوده اما در گزینه‌ها اشتباه درج شده. موراکسیلا بوویس معمولاً در دستگاه تنفسی گاو یافت می‌شود و بیماری‌زایی کمتری دارد. توصیه می‌شود با استاد یا پاسخنامه رسمی این سوال را چک کنید (منبع: Radostits et al., Veterinary Medicine, 11th ed.).

توضیح: بروسلا کنیس (Brucella canis) عامل بروسلوز سگی است که در سگ‌ها باعث سقط جنین، ناباروری و اپیدیدیمیت می‌شود. این باکتری می‌تواند به انسان منتقل شود (زئونوز). تشخیص با کشت خون، سرولوژی (RSAT, ELISA) و PCR است. درمان با ترکیب داکسی‌سایکلین و استرپتومایسین است (منبع: Greene, Infectious Diseases of the Dog and Cat, 5th ed.).

توضیح: طبق کلید رسمی، گزینه ۴ (هیچکدام) صحیح است. توجه: IgD عمدتاً به عنوان رسپتور روی سطح لنفوسیت B (و به مقدار کم روی سطح ماست‌سل و بازوفیل) بیان می‌شود و غلظت سرمی آن بسیار پایین است (حدود 0.03 mg/ml). اما در سرم نیز قابل اندازه‌گیری است. لذا اگر منظور "به مقدار زیاد" باشد، IgD پاسخ است. اگر منظور "به هیچ وجه" باشد، هیچکدام صحیح است (منبع: Janeway's Immunobiology, 9th ed.).

توضیح: C4 جزء مسیر نهایی (Membrane Attack Complex - MAC) نیست. MAC از C5b، C6، C7، C8 و C9 تشکیل شده است. C4 در مسیر کلاسیک فعال‌سازی کمپلمان (پس از C1q) نقش دارد. C3 نقطه اتصال هر سه مسیر (کلاسیک، لکتین، جایگزین) است (منبع: Janeway's Immunobiology, 9th ed.).

توحید: بازوفیل فاگوسیت‌کننده نیست. این سلول گرانول‌های حاوی هیستامین و هپارین را آزاد می‌کند و در واکنش‌های آلرژیک و التهاب نقش دارد. نوتروفیل و ماکروفاژ فاگوسیت حرفه‌ای، ائوزینوفیل فاگوسیت ضعیف (به ویژه در انگلی)، و لنفوسیت سلول ایمنی اختصاصی است (منبع: Janeway's Immunobiology, 9th ed.).

توضیح: در سقط قارچی گاو و اسب، مخمرها (به ویژه Candida spp.) و موکورال‌ها (به ویژه Aspergillus) نقش دارند. طبق کلید رسمی، گزینه ۳ صحیح است. Aspergillus fumigatus از علل شایع سقط قارچی در گاو است که از طریق علوفه کپک‌زده منتقل می‌شود. Candida نیز از طریق دستگاه تناسلی باعث سقط می‌شود (منبع: Radostits et al., Veterinary Medicine, 11th ed.).

توضیح: طبق کلید رسمی، گزینه ۴ صحیح است. اما توجه علمی مهم: کریپتوکوکوزیس در گربه‌ها بسیار شایع‌تر است (به ویژه در گربه‌های با نقص ایمنی سلولی مانند FIV یا FeLV). این قارچ (Cryptococcus neoformans) از طریق استنشاق spores منتقل می‌شود و در بینی و سینوس‌ها کلونی تشکیل می‌دهد. اسب‌ها معمولاً به مشمشه (Burkholderia mallei) مبتلا می‌شوند، نه کریپتوکوکوزیس. احتمالاً این سوال نیز مانند سوال ۵۹ دارای اشکال کلید است (منبع: Greene, Infectious Diseases of the Dog and Cat, 5th ed.).

توحید: طبق کلید رسمی، گزینه ۴ صحیح است. مایکوتوکسیکوزیس یکی از مشکلات مهم در جوجه‌کشی است و معمولاً از طریق جیره آلوده به مایکوتوکسین‌ها (آفلاتوکسین، تریکوتسن) ایجاد می‌شود. اما آسپرژیلوزیس (Aspergillus fumigatus) نیز از طریق پوسته تخم آلوده به جوجه منتقل می‌شود و در جوجه‌کشی شایع است. طبق مطالعات، آسپرژیلوزیس شایع‌ترین عفونت قارچی در جوجه‌کشی مدرن است (منبع: Saif et al., Diseases of Poultry, 14th ed.).

توضیح: طبق کلید رسمی، گزینه ۳ صحیح است. اما توجه علمی: روش استاندارد و بین‌المللی اندازه‌گیری پروتئین خام در خوراک دام، روش کلدال (Kjeldahl) است که نیتروژن را اندازه‌گیری کرده و با ضریب 6.25 به پروتئین خام تبدیل می‌کند. سوکسله برای چربی خام، کروماتوگرافی برای جداسازی و شناسایی مواد، و جذب اتمی برای عناصر معدنی کاربرد دارد. احتمالاً کلید رسمی دارای اشتباه است (منبع: AOAC Official Methods of Analysis; McDonald et al., Animal Nutrition, 7th ed.).

توضیح: انرژی قابل متابولیسم (ME) = انرژی قابل هضم (DE) − انرژی دفعی ادرار. اما در نشخوارکنندگان، گازهای تخمیری (متان) نیز باید کسر شوند. بنابراین در نشخوارکنندگان: ME = DE − (انرژی ادرار + انرژی گازها). در طیور و سگ و گربه: ME = DE − انرژی ادرار (گازها ناچیز است). طبق کلید رسمی، گزینه ۲ (انرژی ادرار) صحیح است (منبع: McDonald et al., Animal Nutrition, 7th ed.).

توضیح: SID (Standardized Ileal Digestibility) آمینواسیدها امروزه در تغذیه گاو شیری (و همچنین طیور و خوک) کاربرد فراوانی دارد. این روش با اندازه‌گیری هضم در ایلئوم و تصحیح تلفات آمینواسید درون‌زایی، مقادیر دقیق‌تری از قابلیت هضم ارائه می‌دهد. در گاو شیری، تعادل آمینواسیدهای ضروری (متیونین، لیزین) با SID محاسبه می‌شود (منبع: NRC Nutrient Requirements of Dairy Cattle, 8th ed.).

توضیح: طیف‌سنجی انعکاسی نزدیک مادون قرمز (NIR - Near Infrared Reflectance Spectroscopy) سریع‌ترین، غیرمخرب‌ترین و کاربردی‌ترین روش آنالیز مواد خوراکی است. این روش در عرض چند ثانیه مقادیر پروتئین، چربی، فیبر، رطوبت و مواد معدنی را تعیین می‌کند و در خطوط تولید خوراک دام استفاده می‌شود. جذب اتمی و ICP برای عناصر معدنی، و کروماتوگرافی تبادل یونی برای جداسازی یون‌ها کاربرد دارند (منبع: AOAC Official Methods; McDonald et al., Animal Nutrition, 7th ed.).

توضیح: طبق کلید رسمی، گزینه ۲ صحیح است. اما توجه علمی: کتوز (Ketosis) مستقیماً ناشی از عدم تعادل انرژی منفی پس از زایش است. هیپوکلسمی (تب شیر) بیشتر ناشی از عدم تعادل کلسیم است، نه انرژی. در اوایل شیردهی، گاو با تعادل انرژی منفی مواجه است و اگر جیره انرژی کافی نباشد، کتوز رخ می‌دهد. اگرچه کلید رسمی گزینه ۲ است، اما توصیه می‌شود این سوال را با استاد چک کنید (منبع: Radostits et al., Veterinary Medicine, 11th ed.).

توحید: طبق کلید رسمی، گزینه ۳ (جایگاه باز) صحیح است. در سیستم Open shade (جایگاه باز)، دام‌ها در فضای باز با سایه قرار می‌گیرند و تماس پستان با بستر آلوده به باکتری‌های محیطی کاهش می‌یابد. این سیستم تهویه بهتری دارد و شیوع ورم پستان محیطی (به ویژه E. coli و Streptococcus) را کم می‌کند. فری استال نیز برای سلامت پستان مناسب است، اما تای استال (Tie stall) به دلیل تماس مداوم با بستر، خطر بیشتری دارد (منبع: Radostits et al., Veterinary Medicine, 11th ed.).

توضیح: فحل‌یابی مؤثر بیشترین تأثیر را در کاهش فاصله زایش (Calving Interval) و افزایش تعداد گوساله دارد. تشخیص دقیق فحلی و تلقیح در زمان مناسب (12-18 ساعت پس از شروع فحلی)، نرخ باروری (Conception Rate) را به طور چشمگیری افزایش می‌دهد. در گاوهای شیری، درصد تشخیص فحلی (Heat Detection Rate) از عوامل کلیدی در موفقیت برنامه‌های تولیدمثلی است (منبع: Senger, Pathways to Pregnancy and Parturition, 3rd ed.).

توضیح: ثلث آخر آبستنی حساس‌ترین دوره تغذیه‌ای میش است، زیرا ۷۰٪ رشد جنین در این دوره رخ می‌دهد. نیاز به انرژی، پروتئین، کلسیم و فسفر به شدت افزایش می‌یابد. کمبود تغذیه در این دوره منجر به تاخیر رشد جنین، کاهش وزن تولد، کاهش تولید آغوز و بروز توکسمی آبستنی (Pregnancy Toxemia) می‌شود (منبع: NRC Nutrient Requirements of Small Ruminants).

توضیح: طبق کلید رسمی، گزینه ۴ (کبد چرب) صحیح است. اما توجه علمی مهم: نمک‌های آنیونیک (مانند کلرید آمونیوم، سولفات منیزیم) با کاهش DCAD (اختلاف کاتیون-آنیون جیره)، محیط را اسیدی کرده و با فعال‌سازی پاراتورمون، جذب کلسیم از روده و استخوان را افزایش می‌دهند. هدف اصلی این کار پیشگیری از تب شیر (هیپوکلسمی) است، نه کبد چرب. احتمالاً کلید رسمی دارای اشتباه است (منبع: NRC Nutrient Requirements of Dairy Cattle, 8th ed.).

توضیح: در مرغ تخم‌گذار، تخمک‌گذاری بعدی حدود ۱۵ تا ۴۰ دقیقه پس از تخمک‌گذاری قبلی رخ می‌دهد. این زمان برای تخم‌گذاری‌های متوالی است. اگر تخمک‌گذاری بعدی در روز بعد رخ دهد، فاصله آن 24-26 ساعت است. چرخه تخمک‌گذاری در مرغ به طور معمول 25-26 ساعت طول می‌کشد (منبع: Etches, Reproduction in Poultry, CABI).

توحید: دانخوری لوله‌ای بشقاب‌دار غیراتوماتیک است. دانخوری‌های اتوماتیک شامل ناودانی زنجیری (Chain feeder) و بشکه‌ای (Barrel feeder) هستند که با موتور تغذیه می‌شوند. دانخوری بشقاب‌دار معمولاً ساده و دستی است. در مرغداری‌های صنعتی، ناودانی زنجیری و بشکه‌ای (Pan feeder) پرکاربردترین هستند (منبع: Bell & Weaver, Commercial Chicken Meat and Egg Production, 5th ed.).

توضیح: طبق کلید رسمی، گزینه ۱ (پلیموت راک) صحیح است. اما توجه علمی: پلیموت راک متعلق به دسته آمریکایی (American Class) است، نه مدیترانه‌ای. نژادهای مدیترانه‌ای شامل لگهورن، مینورکا، آنکونا، سیسیلیانا، اسپانیایی سفید هستند. مینورکا قطعاً مدیترانه‌ای است. این احتمالاً یک اشتباه در کلید است (منبع: Crawford, Poultry Breeding and Genetics).

توضیح: طبق کلید رسمی، گزینه ۳ (موارد ۱ و ۲) صحیح است. در بروز آسیت (Ascites) در جوجه گوشتی، توصیه می‌شود از دان آردی یا پلت استفاده شود. پلت باعث مصرف سریع‌تر و افزایش متابولیسم می‌شود که ممکن است اکسیژن‌رسانی به بافت‌ها را تحت فشار قرار دهد. اما دان آردی هضم کندتری دارد. این مسئله پیچیده است و بسته به شرایط مدیریتی متفاوت است. کرامبل معمولاً برای جوجه‌های جوان استفاده می‌شود (منبع: Julian, Ascites in Poultry, Avian Pathology).

توضیح: هموژنیزاسیون یک فرایند مکانیکی است که در آن شیر با فشار بالا (150-200 بار) از منافذ کوچک عبور کرده و گویچه‌های چربی به اندازه‌های کوچک (زیر ۲ میکرومتر) شکسته و هم‌اندازه می‌شوند. این کار از جدا شدن خامه جلوگیری کرده و بافت یکنواختی ایجاد می‌کند. گزینه ۲ (حرارت) مربوط به پاستوریزاسیون است (منبع: Walstra et al., Dairy Science and Technology, 2nd ed.).

توضیح: مایه کشت L (یا مایه کشت لاکتیس) حاوی Streptococcus cremoris، S. lactis و S. diacetilactis (یا Leuconostoc) است. این مایه کشت در تولید کره، پنیر و خامه ترش کاربرد دارد و دی‌استیل تولید می‌کند که عطر و طعم مخصوصی ایجاد می‌کند. مایه‌های دیگر: مایه S (فقط لاکتیس)، مایه D (فقط دی‌استی‌لاکتیس)، مایه SDL (ترکیب هر سه) (منبع: Walstra et al., Dairy Science and Technology, 2nd ed.).

توضیح: طبق کلید رسمی، گزینه ۳ (ویبریو کلرا) صحیح است. اما توجه علمی: تب روده (Enteric Fever) اصطلاحاً به حصبه (Typhoid Fever) ناشی از Salmonella typhi اطلاق می‌شود. ویبریو کلرا عامل وبا (Cholera) است که با اسهال آب برنجی مشخص می‌شود، نه تب روده. اگر منظور سوال تب روده‌ای باشد، پاسخ سالمونلا تایفی است (منبع: Jawetz, Medical Microbiology, 28th ed.).

توضیح: طبق کلید رسمی، گزینه ۲ (ویبریو ولنیفیکوس) صحیح است. اما توجه علمی مهم: اسهال آب برنجی (Rice-water diarrhea) مشخصه کلاسیک وبا است که توسط Vibrio cholerae ایجاد می‌شود، نه V. vulnificus. V. vulnificus بیشتر باعث سپتیسمی و عفونت زخم پس از مصرف صدف خام می‌شود. احتمالاً کلید رسمی دارای اشتباه است (منبع: Jawetz, Medical Microbiology, 28th ed.).

توحید: ویتامین B6 شامل سه شکل پیریدوکسین، پیریدوکسال و پیریدوکسامین است. فرم فعال آن پیریدوکسال فسفات (PLP) است که به عنوان کوآنزیم در واکنش‌های ترانس‌آمیناسیون (انتقال گروه آمین)، دکربوکسیلاسیون و راسمیزاسیون اسیدهای آمینه شرکت می‌کند. کمبود B6 منجر به درماتیت، کم‌خونی میکروسیتیک و تشنج می‌شود (منبع: Nelson & Cox, Lehninger, 8th ed.).

توضیح: طبق کلید رسمی، گزینه ۴ (تروپونین) صحیح است. اما توجه علمی: میوزین فراوان‌ترین پروتئین میوفیبریلی است (حدود 45-50٪ پروتئین میوفیبریل)، و اکتین دومین پروتئین فراوان (حدود 20٪). تروپونین و تروپومیوزین پروتئین‌های تنظیمی هستند و نسبت کمتری دارند. احتمالاً کلید رسمی دارای اشتباه است (منبع: Guyton & Hall, Textbook of Medical Physiology, 14th ed.).

توضیح: ایجاد خأل (Vacuum) در قوطی‌های کنسرو به منظور جلوگیری از ایجاد گاز در قوطی و جلوگیری از باد کردن (Spoilage) انجام می‌گیرد. با خارج کردن هوا، اکسیژن حذف می‌شود که از رشد باکتری‌های هوازی جلوگیری کرده و عمر مفید محصول را افزایش می‌دهد. همچنین از تخریب ویتامین‌ها (به ویژه ویتامین C) و اکسیداسیون چربی‌ها جلوگیری می‌کند (منبع: Potter & Hotchkiss, Food Science, 5th ed.).

توضیح: pH بسیار پایین یا بسیار بالا با تغییر بار الکتریکی گروه‌های یونی جانبی اسیدهای آمینه، پیوندهای هیدروژنی و یونی را مختل کرده و پروتئین را دناتوره می‌کند (مانند انعقاد شیر با اسید). سایر عوامل دناتوره‌کننده: حرارت بالا، الکل، اوره، آشکارسازهای (Detergents). Salting in افزایش حلالیت پروتئین است و Salting out رسوب آن (منبع: Nelson & Cox, Lehninger, 8th ed.).

توضیح: Melena (ملنا) به معنای وجود خون در مدفوع (Presence of blood in feces) است. ملنا معمولاً به صورت مدفوع سیاه، قیری و بدبو ظاهر می‌شود و نشانه خونریزی دستگاه گوارش فوقانی (معده یا روده کوچک) است. خون در این ناحیه توسط اسید معده هضم شده و رنگ سیاه به خود می‌گیرد. در مقابل، Hematochezia به خون قرمز روشن در مدفوع (خونریزی دستگاه گوارش تحتانی) اطلاق می‌شود (منبع: Ettinger & Feldman, Textbook of Veterinary Internal Medicine, 8th ed.).

توضیح: Hemoptysis (هموپتیزی) به معنای سرفه کردن خون از ریه (Coughing up of blood from lungs) است. این علامت در بیماری‌های ریوی مانند پنومونی، تومور ریه، آمبولی ریه و سل دیده می‌شود. تفاوت آن با Hematemesis (استفراغ خون) در منشأ (ریه در مقابل معده) و Epistaxis (خونریزی بینی) است (منبع: Ettinger & Feldman, Textbook of Veterinary Internal Medicine, 8th ed.).

توحید: طبق کلید رسمی، گزینه ۱ (پارامیکسوویریده) صحیح است. اما توجه علمی مهم: عامل تب برفکی (Foot-and-Mouth Disease - FMD) ویروسی از خانواده پیکورناویریده و جنس آفتوویروس (Aphthovirus) است، نه پارامیکسوویریده. پارامیکسوویریده عامل دیستمپر، سرخک، اوریون و پاراآنفلوانزا است. احتمالاً کلید رسمی دارای اشتباه است (منبع: Fenner's Veterinary Virology, 5th ed.).

توضیح: پنی‌سیلین G یک آنتی‌بیوتیک طبیعی است که از قارچ Penicillium chrysogenum (و P. notatum) تولید می‌شود. آمپی‌سیلین، آموکسی‌سیلین و متی‌سیلین آنتی‌بیوتیک‌های نیمه‌سنتتیک هستند که از تغییر ساختار شیمیایی پنی‌سیلین G ساخته می‌شوند. پنی‌سیلین G توسط الکساندر فلمینگ در سال 1928 کشف شد (منبع: Riviere & Papich, Veterinary Pharmacology and Therapeutics, 10th ed.).

توحید: طبق کلید رسمی، گزینه ۴ (حذف رادیکال‌های آزاد) صحیح است. اما توجه علمی: ویتامین E (توکوفرول) یک آنتی‌اکسیدان قوی است که رادیکال‌های آزاد (به ویژه ROS در غشاهای لیپیدی) را خنثی کرده و از پراکسیداسیون لیپیدی غشا جلوگیری می‌کند. نقش در انعقاد خون مربوط به ویتامین K است، نه E. بنابراین گزینه ۳ (نقش در انعقاد خون) جزء خواص ویتامین E نیست. احتمالاً کلید رسمی دارای اشتباه است (منبع: Nelson & Cox, Lehninger, 8th ed.).

توضیح: کنجاله سویا (Soybean Meal - SBM) پرمصرف‌ترین و اقتصادی‌ترین منبع پروتئینی در تغذیه طیور است. این ماده حدود ۴۰-۴۴٪ پروتئین خام دارد و پروفایل آمینواسیدی متعادلی (به ویژه لیزین بالا) ارائه می‌دهد. کنجاله سویا حاوی آنتی‌تریپسین است که با حرارت دادن غیرفعال می‌شود. سایر منابع: پودر ماهی (60-70٪ پروتئین، گران)، گلوتن ذرت (60٪، فاقد لیزین) (منبع: NRC Nutrient Requirements of Poultry, 9th ed.).

توضیح: RNA پلیمراز آنزیم اصلی رونویسی (Transcription) است که DNA را به RNA رونویسی می‌کند. این آنزیم با استفاده از یکی از رشته‌های DNA به عنوان الگو، مولکول RNA مکمل را می‌سازد. DNA پلیمراز در همانندسازی (Replication)، هلیکاز در باز کردن مارپیچ DNA، و لیگاز در اتصال قطعات DNA نقش دارند (منبع: Nelson & Cox, Lehninger, 8th ed.).

توضیح: پاراتورمون (PTH) هورمون اصلی تنظیم کلسیم خون است. این هورمون از غده پاراتیروئید ترشح می‌شود و با مکانیسم‌های زیر کلسیم خون را بالا می‌برد: (1) افزایش جذب کلسیم از روده (با فعال‌سازی ویتامین D)، (2) افزایش بازجذب کلیوی کلسیم، (3) تحریک استئوکلاست‌ها برای آزادسازی کلسیم از استخوان. کلسی‌تونین اثر معکوس دارد (منبع: Guyton & Hall, Textbook of Medical Physiology, 14th ed.).

توضیح: مولیبدن (Mo) فاکتور اصلی در بروز کمبود مس در گاو است. مولیبدن با مس در دستگاه گوارش کمپلکس تیومولیبدات مس تشکیل می‌دهد که جذب مس را به شدت کاهش می‌دهد. نسبت مس به مولیبدن در جیره باید حداقل 4:1 باشد. همچنین سولفور با مولیبدن ترکیب شده و تیومولیبدات می‌سازد. کمبود مس منجر به آنمی، اختلالات عصبی (به ویژه در گوساله‌ها - Enzootic Ataxia)، تغییر رنگ مو و اختلالات تولیدمثلی می‌شود (منبع: NRC Nutrient Requirements of Dairy Cattle, 8th ed.).

توضیح: گلوتاتیون پراکسیداز (GSH-Px) یک آنزیم سلنیوم-وابسته است که نقش کلیدی در حذف پراکسید هیدروژن و پراکسیدهای لیپیدی دارد. فعالیت این آنزیم در گلبول‌های قرمز به طور مستقیم با وضعیت سلنیوم بدن همبستگی دارد. لذا اندازه‌گیری GSH-Px روش استاندارد تشخیص کمبود سلنیوم در گوسفند (و سایر حیوانات) است. کمبود سلنیوم با بیماری عضله سفید (White Muscle Disease) در بره‌ها همراه است (منبع: Radostits et al., Veterinary Medicine, 11th ed.).

توضیح: ماکروفاژ جزء اصلی سیستم ایمنی ذاتی (Innate Immunity) است. ماکروفاژها اولین خط دفاعی هستند و با فاگوسیتوز، ترشح سیتوکین‌ها و ارائه آنتی‌ژن (APC) عمل می‌کنند. لنفوسیت B، لنفوسیت T و پلاسماسل جزء سیستم ایمنی اکتسابی (Adaptive Immunity) هستند و پاسخ اختصاصی و حافظه ایمنی را فراهم می‌کنند (منبع: Janeway's Immunobiology, 9th ed.).

توضیح: ملنا (Melena) به معنای وجود خون در مدفوع است. این علامت معمولاً به صورت مدفوع سیاه، قیری و بدبو (Melena) ظاهر می‌شود و نشانه خونریزی دستگاه گوارش فوقانی است. خون در این ناحیه توسط اسید معده هضم شده و رنگ سیاه به خود می‌گیرد. تشخیص با آزمایش گایاک مدفوع، و درمان بر اساس علت (زخم معده، تومور، اجسام خارجی) است (منبع: Ettinger & Feldman, Textbook of Veterinary Internal Medicine, 8th ed.).

توضیح: هموپتیزی (Hemoptysis) به معنای سرفه کردن خون از ریه است. این علامت در بیماری‌های ریوی مانند پنومونی، تومور ریه، آمبولی ریه، سل و بیماری‌های قلبی (ادم ریه) دیده می‌شود. تفاوت آن با Hematemesis (استفراغ خون از معده) و Epistaxis (خونریزی بینی) در منشأ آن است. در معاینه، خون هموپتیزی معمولاً روشن، کف‌آلود و همراه با خلط است (منبع: Ettinger & Feldman, Textbook of Veterinary Internal Medicine, 8th ed.).